Ukrayna Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı son verilere göre ülkenin toplam devlet borcu 2025 yılı sonunda tarihi bir seviyeye ulaştı. Borçtaki hızlı artışın arkasında uluslararası ortaklardan sağlanan uzun vadeli ve imtiyazlı finansman öne çıkıyor.
Ukrayna’da devlet borcu neden hızla arttı?
Ukrayna’nın devlet borcu, 2025 yılının sonunda bir önceki yıla kıyasla neredeyse üçte bir oranında artarak 9 trilyon 42,7 milyar grivnaya yükseldi. Bu tutar, güncel döviz kurlarıyla yaklaşık 213,3 milyar dolar seviyesine denk geliyor. Veriler, Ukrayna Maliye Bakanlığı tarafından kamuoyuyla paylaşıldı.
Açıklanan rakamlar, borcun ulusal para birimi grivna bazında yüzde 29,5, dolar bazında ise yüzde 28,4 oranında büyüdüğünü ortaya koyuyor. Bu artış, Ukrayna ekonomisinin savaş koşulları altında ayakta kalabilmesi için sağlanan dış finansman desteğinin boyutunu gözler önüne seriyor.
Borç artışında uluslararası finansman etkisi
Maliye Bakanlığı’ndan yapılan değerlendirmede, borçtaki yükselişin temel nedeninin uluslararası ortaklardan alınan uzun vadeli ve düşük maliyetli krediler olduğu vurgulandı. 2025 yılı boyunca devlet ve devlet garantili borç tutarı, grivna karşılığıyla 2,061 trilyon grivna arttı. Bu rakam, yaklaşık 47,3 milyar dolar anlamına geliyor.
Yetkililere göre bu kaynaklar, kısa vadeli bir baskı yaratmak yerine uzun vadede bütçeye nefes aldırmayı hedefliyor. Özellikle faiz oranlarının düşük olması ve geri ödeme sürelerinin uzun tutulması, borç yükünün yönetilebilir kalmasını sağlıyor.
Dış borçlar toplamın büyük kısmını oluşturuyor
2025 yılı sonu itibarıyla Ukrayna’nın devlet borcu yapısında dış yükümlülüklerin payı dikkat çekici düzeyde. Toplam borcun yaklaşık dörtte üçü, yani büyük bölümü, yabancı kreditörlere olan yükümlülüklerden oluşuyor.
Bu dış borcun da önemli bir kısmı Avrupa Birliği kaynaklı. Açıklanan verilere göre, dış borçların yarısından fazlası doğrudan AB kurumları ve programları kapsamında sağlanan finansmandan kaynaklanıyor. Bu durum, Ukrayna’nın mali açıdan Avrupa ile olan güçlü bağını bir kez daha ortaya koyuyor.
G7 ülkeleri ve AB bütçenin ana finans kaynağı oldu
Ukrayna Maliye Bakanlığı, 2025 yılında bütçenin en önemli finansman kaynağının G7 ülkeleri tarafından sağlanan krediler olduğunu belirtti. Söz konusu ülkelerden toplam 37,9 milyar dolar tutarında finansman sağlandı. Bu kaynakların bir bölümü doğrudan devlet borcu kalemlerine yansıdı.
Bunun yanı sıra Avrupa Birliği, Ukrayna’ya ek olarak 12,1 milyar dolar tutarında mali destek sağladı. Bu destekler, kamu harcamalarının devamlılığı ve ekonomik istikrarın korunması açısından kritik rol oynadı.
Avrupa Birliği kredilerinde uzun vadeli avantaj
2025 yılı boyunca Ukrayna’nın AB’den aldığı imtiyazlı kredilerde kayda değer bir artış yaşandı. Avrupa Birliği kredileri, yıl içinde grivna bazında 1,654 trilyon grivna, dolar bazında ise yaklaşık 38,6 milyar dolar arttı.
Bu kredilerin en dikkat çekici yönü ise geri ödeme koşulları. Ukraine Facility programı kapsamında sağlanan finansmanda geri ödemeler ancak 11–12 yıl sonra başlayacak. Ayrıca faiz ödemelerinin bir kısmının veya tamamının AB tarafından karşılanabilmesi ihtimali bulunuyor. Bu yapı, Ukrayna bütçesi üzerindeki kısa ve orta vadeli yükü önemli ölçüde azaltıyor.
ERA mekanizması bütçeye yük getirmiyor
Maliye Bakanlığı’nın paylaştığı bilgilere göre, ERA mekanizması kapsamında sağlanan krediler, klasik anlamda bir borç yükü oluşturmuyor. Bu finansmanın geri ödemesi, Ukrayna bütçesinden değil, dondurulmuş Rus varlıklarındanelde edilmesi planlanan gelirler üzerinden yapılacak.
Bu yaklaşım, hem kamu maliyesini korumayı hem de savaşın yol açtığı ekonomik kayıpların telafisine katkı sağlamayı amaçlıyor.
Devlet borcu yönetiminde yeni dönem
Ukrayna yönetimi, artan devlet borcu rakamlarına rağmen, borç yapısının büyük ölçüde uzun vadeli ve düşük faizli olmasının önemli bir avantaj sağladığını vurguluyor. Yetkililer, uluslararası ortaklarla sürdürülen iş birliğinin, ekonomik istikrarın korunmasında belirleyici olmaya devam edeceğini ifade ediyor.
