ABD’nin, savaş ya da işgal durumlarında NATO’ya sağlayacağı askeri kabiliyetlerde önemli kesintilere gitmeye hazırlandığı bildirildi. Kararın, Trump yönetiminin “Önce Amerika” stratejisi doğrultusunda Avrupa dışındaki önceliklere yönelme planının parçası olduğu belirtiliyor.
Washington NATO stratejisinde yeni döneme hazırlanıyor
ABD yönetimi, NATO müttefiklerine sunduğu bazı askeri kabiliyetlerde azaltıma gitmeye hazırlanıyor. Yetkililer, planlanan değişikliklerin kısa vadede Avrupa’daki Amerikan asker sayısını doğrudan etkilemeyeceğini belirtse de, kararın uzun vadede ittifakın savunma yapısında önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
Şubat 2022’de başlayan Ukrayna savaşı sonrası Avrupa’daki Amerikan askeri varlığını ciddi şekilde artıran Washington’ın, şimdi daha sınırlı bir rol üstlenmeye hazırlandığı yorumları yapılıyor.
NATO’ya ayrılan askeri kapasite azaltılacak
Beklenen açıklamanın, özellikle kriz veya savaş anında NATO müttefiklerinin kullanabileceği Amerikan askeri kapasitesine odaklanacağı ifade ediliyor.
ABD’nin halihazırda NATO topraklarında yaklaşık 76 bin askeri bulunuyor. Bu sayı, Soğuk Savaş döneminden bu yana Avrupa’daki en yüksek Amerikan askeri varlığı olarak görülüyor.
Ancak yeni plan kapsamında:
- NATO’ya tahsis edilen bazı askeri birlikler,
- Lojistik destek kapasitesi,
- Kriz anında hızlı müdahale imkanları,
- Belirli ağır askeri ekipman desteği
gibi alanlarda azaltıma gidilmesi bekleniyor.
“Önce Amerika” politikası etkili oldu
Kararın arkasında, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin uzun süredir savunduğu “Önce Amerika” yaklaşımının bulunduğu belirtiliyor.
Washington son aylarda, Avrupa yerine:
- Hint-Pasifik bölgesi,
- Batı Yarımküre,
- Çin ile stratejik rekabet,
- Orta Doğu’daki krizler
gibi alanlara daha fazla odaklanma sinyali veriyordu.
ABD yönetimi, Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırması gerektiğini savunurken, NATO içerisindeki yük paylaşımının yeniden dengelenmesini istiyor.
NATO yetkilileri süreci doğruladı
NATO’nun kıdemli askeri danışmanlarından Albay Martin O’Donnell, yaklaşan değişiklikleri doğruladı.
O’Donnell, ABD ordusu ile NATO stratejistleri arasında aylardır görüşmeler yürütüldüğünü ve Avrupa ülkelerinin savunma kapasitesini artırdığı alanlarda ABD’nin geri çekilmesinin planlandığını söyledi.
O’Donnell açıklamasında, “Bu konuda sürpriz olmamalı. Avrupa ülkelerinin artık daha güçlü şekilde devreye girdiği alanlarda yeni düzenlemeler yapılıyor,” ifadelerini kullandı.
Polonya’daki konuşlandırma iptali dikkat çekmişti
Karar, Pentagon’un kısa süre önce Polonya’ya gönderilmesi planlanan 4 bin kişilik Amerikan zırhlı tugayının konuşlandırmasını iptal etmesinin ardından geldi.
Söz konusu birlik, ABD ordusunun 2. Zırhlı Tugay Muharebe Ekibi bünyesinde görev yapacaktı.
Savunma çevrelerinde bu iptal, Washington’ın Avrupa’daki askeri yaklaşımında değişime gittiğinin en net işaretlerinden biri olarak değerlendirildi.
Almanya ile yaşanan gerilim süreci etkiledi
ABD’nin asker azaltma planları, Washington ile Berlin arasında yaşanan siyasi gerilimlerin ardından daha fazla gündeme gelmeye başladı.
Trump yönetimi daha önce Almanya’dan yaklaşık 5 bin Amerikan askerinin çekileceğini açıklamıştı. Bu kararın, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile yaşanan anlaşmazlıkların ardından hız kazandığı belirtilmişti.
Trump ayrıca Avrupa’nın güvenlik konusunda ABD’ye aşırı bağımlı olduğunu savunarak NATO üyelerinin daha fazla savunma harcaması yapmasını talep etmişti.
Pentagon: “Süreç çok katmanlı şekilde ilerliyor”
Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, Avrupa’daki Amerikan askeri duruşuna ilişkin kapsamlı bir değerlendirme süreci yürütüldüğünü açıkladı.
Parnell, NATO’ya ayrılan asker ve kaynakların yeniden planlandığını doğrularken, bunun Avrupa’daki mevcut askeri varlığı hemen sona erdirecek bir karar olmadığını vurguladı.
NATO içinde endişe büyüyor
Avrupa başkentlerinde ise ABD’nin uzun vadeli bağlılığı konusunda soru işaretleri artıyor.
Özellikle Baltık ülkeleri ve Doğu Avrupa’daki NATO üyeleri, Rusya tehdidinin sürdüğünü savunarak Amerikan askeri varlığının azaltılmasının güvenlik risklerini artırabileceğini düşünüyor.
Buna karşın NATO yetkilileri, ABD’nin ittifaka bağlılığının sürdüğünü ve Avrupa’daki askeri varlığın hâlâ çok güçlü olduğunu savunuyor.
O’Donnell, kara, hava ve deniz kuvvetlerinin yanı sıra özel kuvvetlerin de NATO operasyonlarında aktif rol almaya devam ettiğini belirterek, mevcut askeri kapasitenin küçümsenmemesi gerektiğini söyledi.
