Ukrayna Başbakan Yardımcısı Taras Kachka, ülkede yürütülen yolsuzluk soruşturmalarının Avrupa Birliği’nin beklentileriyle uyumlu olduğunu söyledi. Kiev yönetimi, savaş koşullarına rağmen yolsuzlukla mücadele kurumlarının bağımsız ve etkin biçimde çalıştığını savunuyor.
Kiev yönetiminden yolsuzluk soruşturmalarına savunma
Ukrayna’nın Avrupa Birliği entegrasyonundan sorumlu Başbakan Yardımcısı Taras Kachka, ülkede devam eden geniş kapsamlı yolsuzluk soruşturmalarının devlet mekanizmasının işlediğinin göstergesi olduğunu söyledi.
Euronews’e konuşan Kachka, Rusya’nın tam kapsamlı işgalinin beşinci yılına yaklaşılırken Ukrayna’nın yalnızca savaş vermediğini, aynı zamanda siyasi kültürünü de dönüştürdüğünü ifade etti.
Kachka, geçmişte Ukrayna’nın AB üyelik sürecinin önündeki en büyük engellerden birinin sistematik yolsuzluk olduğunu belirterek, bu yapının son yıllarda büyük ölçüde değişmeye başladığını savundu.
“AB’nin istediği tam olarak bu”
Ukraynalı yetkili, ülkede son dönemde gündeme gelen büyük çaplı operasyonların aslında Avrupa Birliği’nin Kiev’den talep ettiği reform sürecinin bir sonucu olduğunu dile getirdi.
Kachka, “Bu tam olarak Avrupa Birliği’nin bizden istediği şey. Devleti temizlemek, her seviyede yolsuzlukla mücadele etmek ve sistemin gerçekten çalıştığını göstermek,” ifadelerini kullandı.
Başbakan Yardımcısı, Ukrayna’daki yolsuzlukla mücadele sisteminin savaş ortamına rağmen faaliyet göstermeye devam ettiğini vurguladı.
Enerhoatom bağlantılı milyon euroluk soruşturma
Ukrayna Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu (NABU) ve Uzmanlaşmış Yolsuzlukla Mücadele Savcılığı (SAPO), Kiev yakınlarındaki lüks konut projeleri üzerinden yürütüldüğü iddia edilen yaklaşık 9 milyon euroluk kara para aklama ağına ilişkin soruşturmayı sürdürüyor.
Soruşturmada, bazı fonların Ukrayna’nın devlet enerji şirketi Enerhoatom çevresindeki yolsuzluk şemalarından elde edildiği öne sürülüyor.
Dosyada adı geçen isimler arasında Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’nin eski özel kalem müdürü Andriy Yermak’ın da bulunduğu belirtildi. Yermak’ın kısa süre gözaltında kaldıktan sonra milyonlarca euroluk kefalet karşılığında serbest bırakıldığı bildirildi.
Yüzlerce dosya ve mahkumiyet kararı
Taras Kachka’nın paylaştığı verilere göre, NABU geçtiğimiz yıl toplam 737 soruşturma dosyası açtı. SAPO ise 200’den fazla kişi hakkında 125 ayrı iddianame hazırladı.
Ukrayna Yüksek Yolsuzlukla Mücadele Mahkemesi’nin de 130 kişi hakkında 93 mahkumiyet kararı verdiği açıklandı.
Kachka, bu rakamların sistemin kâğıt üzerinde değil, fiilen çalıştığını gösterdiğini belirterek, “Bu çerçeve savaş devam ederken tamamlandı ve işler hale geldi,” dedi.
Skandalın ülke imajına zarar verdiğini kabul etti
Ukraynalı yetkili, büyük çaplı yolsuzluk dosyalarının ülkenin uluslararası itibarı açısından olumsuz algı oluşturabileceğini de kabul etti.
Ancak Kiev yönetiminin ortaklarına karşı bahane üretmediğini söyleyen Kachka, “Ödevimizi mümkün olan en doğru şekilde yapıyoruz,” ifadelerini kullandı.
AB üyelik sürecinde özellikle hukukun üstünlüğü ve şeffaflık alanındaki reformların Ukrayna için kritik önemde olduğu değerlendiriliyor.
NABU ve SAPO nasıl kuruldu?
Ukrayna’daki modern yolsuzlukla mücadele kurumları, 2014 yılında Rusya yanlısı eski Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç’in devrilmesine yol açan Onur Devrimi sonrasında oluşturuldu.
2015 yılında kurulan NABU, üst düzey yolsuzluk dosyalarını soruştururken; SAPO ise bu dosyaların savcılık sürecini yürütüyor. Davalar daha sonra Ukrayna Yüksek Yolsuzlukla Mücadele Mahkemesi’nde görülüyor.
Bu kurumların oluşturulması, Avrupa Komisyonu ve Uluslararası Para Fonu’nun Ukrayna’ya yönelik reform şartları arasında yer alıyordu. Özellikle AB ile vize serbestisi sürecinde bu yapılar kritik rol oynadı.
Güvenlik servisi baskınları tartışma yarattı
Geçtiğimiz yaz Ukrayna Devlet Güvenlik Servisi’nin (SBU), NABU çalışanlarına yönelik düzenlediği operasyonlar ülkede büyük tartışma yaratmıştı.
SBU, bazı çalışanların Rusya bağlantılı faaliyetlerde bulunduğu şüphesiyle soruşturma yürüttüğünü açıklamıştı. Birkaç NABU görevlisinin gözaltına alınması, kurumun bağımsızlığı konusunda soru işaretlerine neden olmuştu.
NABU ve SAPO ise suçlamaları reddederek operasyonların siyasi baskı amacı taşıdığını savundu. Kurumlar ayrıca, hükümetin daha sonra hazırladığı yasa değişikliklerinin yolsuzlukla mücadele yapılarının bağımsızlığını zayıflatabileceği uyarısında bulundu.
Bu gelişmelerin ardından binlerce kişi Ukrayna genelinde protestolar düzenleyerek Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’e söz konusu düzenlemeleri veto etme çağrısında bulundu.
