Dünya Ekonomik Forumu’nda konuşan Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Avrupa’nın güvenlik politikalarını sert sözlerle eleştirdi. Davos’tan yükselen mesaj netti: Ukrayna savaşı sürerken Avrupa hâlâ kararsız ve dağınık.
Davos’ta sert mesajlar
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’nda yaptığı konuşmada, Avrupa’nın güvenlik anlayışına yönelik eleştirilerini sertleştirdi. Bir yıl önce aynı kürsüden yaptığı uyarıları hatırlatan Zelenskiy, geçen süreye rağmen Avrupa’nın hâlâ özsavunma refleksi geliştiremediğini vurguladı. Ukrayna liderine göre kıta, hem kendi güvenliğini sağlamakta hem de Ukrayna’ya güçlü ve tutarlı destek vermekte zorlanıyor.
Zelenskiy, Avrupa’nın mevcut durumunu “tekrar eden bir döngü” olarak tanımlarken, kıtanın stratejik karar alma konusunda ilerleme kaydedemediğini savundu. Bu durumun yalnızca Ukrayna’yı değil, tüm Avrupa güvenliğini riske attığını ifade etti.
Avrupa neden harekete geçemiyor?
Konuşmasında Avrupa’nın tutumunu eleştiren Zelenskiy, kıtanın kararsızlığını popüler bir filme benzetti. Günlerin sürekli tekrar ettiği bir senaryoya gönderme yapan Ukrayna Cumhurbaşkanı, Avrupa’nın da aylardır hatta yıllardır aynı tartışmaları yaptığını ancak somut adımlar atmadığını dile getirdi.
Zelenskiy’e göre Avrupa, büyük bir siyasi aktör gibi davranmak yerine, hâlâ tarihsel ve coğrafi bir birlik görünümünden çıkamıyor. Kıtanın küçük ve orta ölçekli güçlerden oluşan parçalı yapısı, ortak savunma refleksinin önündeki en büyük engel olarak gösteriliyor.
Grönland örneği ne anlatıyor?
Zelenskiy, konuşmasında Grönland çevresinde yaşanan gelişmelere de dikkat çekti. Arktik bölgedeki gerilim karşısında Avrupa’nın verdiği askerî tepkiyi sorgulayan Ukrayna lideri, sembolik birliklerin caydırıcılık sağlamayacağını söyledi.
“Onlarca asker göndermek neyi korur?” sorusunu yönelten Zelenskiy, bu tür adımların ne Rusya’ya ne de Çin’e net bir mesaj verdiğini savundu. Aynı zamanda bu durumun, Avrupa’nın kendi müttefiklerine karşı da güven verici olmadığını ifade etti.
ABD faktörü ve Trump vurgusu
Zelenskiy’in konuşmasında ABD ve Donald Trump vurgusu da dikkat çekti. Avrupa’nın Washington’daki siyasi değişimleri etkilemeye çalıştığını belirten Ukrayna Cumhurbaşkanı, bunun gerçekçi olmadığını söyledi. Zelenskiy’e göre Avrupa, ABD yönetiminin kimliğini kabullenmek yerine, kendi stratejik kapasitesini güçlendirmeye odaklanmalı.
Ukrayna lideri, güvenlik garantilerinin büyük ölçüde hazır olduğunu ancak bu garantilerin işlemesi için ABD’nin aktif rolünün şart olduğunu vurguladı. “ABD olmadan hiçbir güvenlik garantisi çalışmaz” ifadesi, Davos’taki konuşmanın en çarpıcı cümlelerinden biri oldu.
Silah desteği ve yaptırımlar tartışması
Zelenskiy, Batı’nın Ukrayna’ya gelişmiş silah sistemleri sağlama konusundaki isteksizliğini de eleştirdi. Özellikle uzun menzilli füze sistemleri konusunda yaşanan çekincelerin, Rusya’ya zaman kazandırdığını savundu. Ukrayna liderine göre, Rusya’nın füze üretiminde kullandığı bileşenlere erişimin kesilmesi, savaşı sona erdirmek için daha etkili ve düşük maliyetli bir yol olabilir.
Ayrıca Rusya’nın petrol gelirleriyle savaşı finanse ettiğine dikkat çeken Zelenskiy, gölge filo tankerlerine yönelik yaptırımların yetersiz kaldığını söyledi. Avrupa’nın bu alanda daha kararlı davranması gerektiğini vurguladı.
Kiev’deki tablo ve savaşın bedeli
Zelenskiy, Davos’a gelmeden hemen önce Kiev’de yaşanan bombardımanlara da değindi. Sert kış koşullarında, binlerce binanın elektriksiz ve ısınmasız kaldığını hatırlatan Ukrayna Cumhurbaşkanı, buna rağmen uluslararası temasları sürdürmek için İsviçre’ye gittiğini anlattı.
Ukrayna’da savaşın neredeyse dördüncü yılına girilirken, ülkenin son yılların en soğuk kışlarından birini yaşadığı belirtiliyor. Başkent Kiev’de binlerce binanın ısıtma sistemlerinden yoksun kalması, savaşın sivil halka etkisini bir kez daha gözler önüne serdi.
NATO’dan dikkat çeken uyarı
Davos’ta Grönland tartışmalarının Ukrayna gündeminin önüne geçmesi, NATO cephesinde de rahatsızlık yarattı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın odağının dağılmaması gerektiğini belirterek, ana meselenin Ukrayna savaşı olduğunu vurguladı. Rutte’ye göre, Avrupa güvenliğinin geleceği bu savaşın sonucuyla doğrudan bağlantılı.
