Rusya’nın Avrupa Birliği (AB) Büyükelçisi Vladimir Chizhov, ülkesinin Ukrayna’daki yeni hükümetin üç taraflı yeni bir plana göre gaz boru hattı ağını yenileme çalışmalarında kendilerine teklif sunulmasından memnun olduğunu belirtti.
2 Nisan’da Ukrayna’nın başkenti Kiev’de Başbakan Mykola Azarov 2 Nisan’da “Modernizasyon için üç taraflı bir yaklaşım öngörüyoruz: Rusya’nın katılımı ile AB ve Ukrayna” açıklamasını yaptı.
“Rusya başından beri böyle bir işbirliğinden yana” diyen Chizhov “Kiev’den yapılan açıklamaların Avrupa Komisyonu ile o zamanın Ukrayna Başbakanı Yulia Timoşeno arasında Mart 2009’da imzalanan anlaşmaya ters olmasının sevindirici olduğunu kaydetti. Anlaşmaya Moskova dâhil edilmemişti.
‘Kötü’ açıklama
Bunun kötü bir açıklama olduğunu ileri süren Chizhov buna rağmen anlaşmada Ukrayna, Rusya ve Almanya arasında üçü bir konsorsiyum oluşturularak Ukrayna’nın gaz transit sistemini canlandırma fikrinin yer almasının tünelin sonunda ışık olduğunu söyledi.
Chizhov “Şimdi eğer Ukrayna, Rusya ve AB arasında ise bu ortaklık çok daha iyi” dedi.
Rus diplomat büyük ölçekli herhangi bir proje planlama işinin bütün tarafları ilgilendirdiğini sözlerine ekledi.
Büyükelçi “Bu açıklama geçen martta Avrupa Komisyonu ile zamanın Ukrayna hükümeti arasında, gaz transit sisteminin modernizasyonu için Rusya’nın katılımı olmaksızın imzalanmıştı. Ancak bu birçok soruna sebep oldu. Amaç kapasite artırımıydı ama hiç kimse Rusya’ya kendisinde gaz bulunup bulunmadığını sormadı. Hiçkimse Avrupa’da tüketicilere gaza ihtiyacı olup olmadıklarını sormadı. Oldukça yapay bir gayretti” şeklinde açıklamada bulundu.
Ukrayna’yı çevreleyecek şekilde tasarlanacak Gazprom liderliğindeki Güney Akım gaz boru hattına benzer projelerin Moskova ve Kiev arasındaki ilişkilerin düzelmesi nedeniyle önemini yitirip yitirmediği sorusu karşısında Chizhov Rusya’nın Ukrayna’yı devre dışı bırakacak projelere destek verdiği yolundaki iddiaları yalanladı.
“Ukrayna’yı çevreleyen herhangi bir proje hazırlanmadı. Rusya’da hiç kimse Ukrayna’nın gaz transfer sisteminde vananın kapatılması ya da sistemin işlevsiz hale getirilmesini telâffuz etmedi. Tam tersine Avrupa’nın batısında gaz tüketimini artıracak uzun vadeli bir tanıda bulunduk.”
Uzun vadeli tanı
Rus büyükelçi gaz talebinde düşüş olduğunu kabul ederek bunun dünya ekonomik krizinin “geçici” bir sonucu olduğunu söyledi. Ancak Chizhov ülkesinin Batı Avrupa’da gaz tüketiminin uzun vadede artacağı varsayımıyla hareket ettiğini kaydetti.
“Avrupa’da boru hattıyla taşınan gazla hiç kimse yarışamaz. LNG hakkında sonsuza kadar konuşabilirsiniz ama Avrupa’da boru hattıyla transfer edilen gaz her zaman daha ucuz olacak.”
Chizhov gaz fiyatlarını aşağı çekmek için potansiyel şist gazı üretiminin aslı olmadığını belirtti. ABD ise şist gazı üretimine halen devam ediyor.
Büyükelçi “Şist gazı keşfedildiği yönünde spekülasyon vardı; özellikle ABD’de. Ancak keşfedilecek pek fazla bir şey yok çünkü şist gazı zaten hep oradaydı, teknoloji de oradaydı. Yeni olan şey ise gaz fiyatlarının daha da yüksek olması nedeniyle şist gazının ekonomik açıdan daha uygun olması ve ABD’nin enerji ithaline bağımlılığını azaltma isteği” dedi.
Görüşler
EurActiv’in Ukrayna başbakanının demeciyle ilgili olarak görüşlerine başvurduğu Avrupa Komisyonu aşağıdaki açıklamayı yaptı:
“Komisyon bu fikir için şimdi yeni bir itici güç bulunduğunun farkındadır keza aynı güce Ukrayna’nın da sahip olduğunun farkındadır. Açıkçası bu Ukrayna’nın karar vermesi gereken bir şey. Eğer bu fikir uygulanırsa Ukrayna ile ve ilgili taraflar ile siyasi ve teknik, geniş kapsamlı bir anlaşma imzalanması gerekecek.
“Arana çözümden bağımsız olarak Komisyon Ukrayna Anayasası’nın şimdiki hâliyle Ukrayna’nın transit sisteminin kendi mülkiyetinde kalmasını gerekli görüyor.
“Eğer bütün taraflar bu yönde hareket etmek isterse – ki buna AB gaz sanayi de dâhil – Komisyon etkin bir rol oynamaya hazırdır.” (euractiv.com.tr)
