Ukrayna’da yabancı yatırımcıların şirket kurma süreci 2026 itibarıyla daha sade ve Avrupa Birliği standartlarına daha yakın bir yapıya kavuştu. Ticari Kod’un kaldırılması, yeni faaliyet sınıflandırmaları ve şeffaflık kurallarının güçlendirilmesi yatırım ortamını yeniden şekillendiriyor. Peki yabancı girişimciler için Ukrayna’da şirket kurma süreci nasıl işliyor?
Ukrayna’da yabancı yatırımcılar için şirket kurma sistemi nasıl işliyor?
Ukrayna’da son yıllarda gerçekleştirilen reformlar, özellikle yabancı yatırımcılar için şirket kurma süreçlerini daha şeffaf ve öngörülebilir hâle getirmeyi hedefliyor. 2026 yılı itibarıyla yürürlükte olan düzenlemelere göre, Ukrayna’da şirket kurmak isteyen yabancı kişiler yerli girişimcilerle aynı yasal çerçeveye tabidir.
Ülkede bir şirket kurmak için Ukrayna vatandaşlığı veya ikamet izni şartı bulunmaz. Bu nedenle %100 yabancı sermayeli şirketler yasal olarak kurulabilir ve yönetilebilir. Yatırımcılar genellikle limited şirket (LLC / TOV)modelini tercih eder. Bu yapı, minimum sermaye zorunluluğunun bulunmaması ve tek ortakla kurulabilmesi nedeniyle yabancı girişimciler için en pratik seçenek olarak kabul edilir.
Uygulamada, gerekli belgeler hazırlandığında şirket kayıt süreci ortalama 3 ila 7 iş günü içinde tamamlanabilmektedir.
Ticari kodun kaldırılması şirket hukukunu nasıl değiştirdi?
Reformun arka planı
Ukrayna ekonomisinde önemli bir dönüşüm yaratan düzenlemelerden biri, ticari kodun kaldırılması oldu. 2025 yılı başında kabul edilen yasa ile uzun yıllardır yürürlükte olan Ukrayna Ticari Kodu tamamen yürürlükten kaldırıldı.
Yeni sistem ne getiriyor?
Bu değişiklikle birlikte ekonomik faaliyetlere ilişkin düzenlemeler artık ağırlıklı olarak medeni kanun ve özel ticaret yasaları çerçevesinde ele alınıyor. Amaç ise şirket hukukunu Avrupa Birliği sistemine daha fazla yaklaştırmak.
Aynı düzenleme kapsamında devlet, belediye veya özel işletme gibi eski tip şirket modellerinin kurulması da yasaklandı. Bu tür şirketler için yaklaşık 3,5 yıllık bir geçiş süreci tanınırken işletmelerin modern şirket yapılarına dönüşmesi teşvik ediliyor.
Bu reform, özellikle Ukrayna’da yatırım yapmak isteyen yabancılar için daha anlaşılır ve Avrupa normlarına yakın bir hukuki altyapı oluşturuyor.
Kved yerine nace 2.1-ua sistemi neden önemli?
Yeni faaliyet sınıflandırması
Ukrayna ekonomisinde bir diğer önemli dönüşüm ise KVED faaliyet kodlarının NACE 2.1-UA sistemine geçmesioldu. Bu sistem Avrupa Birliği’ndeki ekonomik faaliyet sınıflandırmasına uyum sağlamayı amaçlıyor.
2026 yılı boyunca eski KVED-2010 sistemi ile yeni NACE 2.1-UA kodları birlikte kullanılabilecek.
2027’den sonra ne olacak?
1 Ocak 2027 tarihinden itibaren kurulacak tüm şirketler yalnızca NACE 2.1-UA faaliyet kodları ile kayıt yaptırabilecek. Bu nedenle uzmanlar, 2026 yılında şirket kuracak yatırımcıların faaliyet planlarını doğrudan bu yeni sistem üzerinden hazırlamasını öneriyor.
Bu yaklaşım, ileride yapılacak zorunlu güncellemeler ve lisans değişiklikleri nedeniyle ortaya çıkabilecek maliyetleri azaltabiliyor.
Yabancı şirketlerin şube ve temsilcilikleri için yeni kurallar neler?
2024 yılında vergi idaresi tarafından yapılan düzenlemelerle birlikte yabancı şirketlerin şube ve temsilcilik kayıt süreçleri de güncellendi.
Yeni sistemde şirket verileri, birleşik devlet sicili (EDR) üzerinden otomatik olarak vergi kurumuna aktarılıyor. Bu sayede kayıt süreci teknik olarak daha hızlı ilerlerken denetim mekanizmaları ise güçlendirildi.
Özellikle aşağıdaki bilgiler artık daha ayrıntılı şekilde talep ediliyor:
- UBO (nihai faydalanıcı) bilgileri
- faaliyet kodları
- şirket adresi
- sahiplik yapısı
Bu uygulamalar, uluslararası kara para aklama ile mücadele (AML) standartlarına uyum sağlanmasını hedefliyor.
2026 yılında şirket maliyetleri ve vergiler nasıl değişti?
2026 yılı başında Ukrayna’da asgari ücret 8.647 UAH seviyesine yükseldi. Bu artış yalnızca çalışan maaşlarını değil, bazı idari cezaları ve sosyal yükümlülükleri de etkiliyor.
Örneğin:
- kayıt dışı çalışan başına ceza yaklaşık 86.470 UAH
- iş hukuku ihlallerine yönelik cezalar 8.647 – 25.941 UAH arasında değişiyor
Bunun yanında küçük işletmeler için uygulanan tek vergi sistemi (single tax) de yeni asgari ücret seviyesine göre güncellendi. Bu sistem özellikle küçük girişimler ve bireysel girişimciler için hâlâ önemli maliyet avantajları sunuyor.
Devlet ayrıca 2026 bütçesinde işletmeleri desteklemek için yaklaşık 51,8 milyar UAH kaynak ayırdı. Bu fonların önemli bir bölümü:
- 5-7-9 düşük faizli kredi programları
- enerji verimliliği yatırımları
- düşük karbon teknolojileri
gibi alanlara yönlendiriliyor.
Yabancı yatırımcılar Ukrayna’da şirket kurarken hangi adımları izlemeli?
Hukuki yapı seçimi
Yabancı girişimciler için en yaygın seçenek limited şirket (LLC / TOV) modelidir. Bu yapı:
- minimum sermaye gerektirmez
- tek ortakla kurulabilir
- %100 yabancı sahipliğe izin verir
Kurucu ve yönetici yapısı
Bir şirketin kurucusu hem yabancı gerçek kişi hem de yabancı tüzel kişi olabilir. Tek ortaklı şirket kurulması mümkündür.
Yabancı bir kişinin şirket müdürü olması da yasal olarak mümkündür ancak çalışma izni ve oturum prosedürlerinin tamamlanması gerekir.
Belge hazırlığı ve tasdik
Şirket kurulumunda genellikle şu belgeler gerekir:
- pasaport
- vekâletname
- yabancı şirketler için ticaret sicil belgeleri
Bu belgelerin apostil onayı veya konsolosluk tasdiki yapılmalı ve Ukraynaca yeminli tercümeleri hazırlanmalıdır.
Ubo bildirimi
Her şirket için nihai faydalanıcı (UBO) bildirimi zorunludur. Sahiplik zinciri ayrıntılı şekilde devlet siciline sunulmalıdır.
Banka hesabı açılması
Şirket kaydı tamamlandıktan sonra banka hesabı açılır. Bankalar özellikle yabancı yatırımcılar için KYC (müşterini tanı) prosedürlerini oldukça ayrıntılı uygulamaktadır.
Yabancılar için kritik noktalar nelerdir?
Aynı kanunlar geçerli
Ukrayna şirketler hukuku yerli ve yabancı yatırımcılar arasında ayrım yapmaz. Ancak uygulamada UBO bildirimi, finansal kaynak açıklamaları ve banka incelemeleri yabancılar için daha detaylı olabilir.
Sektörel denetimler
Savunma sanayi, enerji veya kritik altyapı gibi alanlarda ek güvenlik ve uyum değerlendirmeleri yapılabilir.
Teşviklerden yararlanma
Ukrayna’daki birçok devlet teşviki yalnızca Ukrayna’da kayıtlı şirketlere açıktır. Yabancı sermaye bu teşviklere erişim açısından engel oluşturmaz.
Özellikle teknoloji sektöründe uygulanan Diia City rejimi, uygun şartları sağlayan şirketlere vergi ve iş gücü maliyetlerinde önemli avantajlar sunuyor.
