Ukrayna, Rusya ve ABD heyetleri Abu Dabi’de yürütülen temaslarda 314 savaş esirinin değişimi konusunda uzlaşmaya vardı. Anlaşma, devam eden barış görüşmelerinde nadir görülen somut ilerlemelerden biri olarak öne çıkarken, Moskova’nın toprak taleplerine ilişkin sert tutumu gündemdeki yerini koruyor.
Ukrayna ve rusya arasında esir takasında yeni adım
Ukrayna ile Rusya arasında süren diplomatik temaslarda dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Taraflar, 314 savaş esirinin takası konusunda anlaşmaya vararak Abu Dabi’deki müzakerelerin ikinci gününe bu uzlaşıyla başladı. Görüşmelere ABD heyeti de katılırken, anlaşma hem Kiev hem de Washington tarafından doğrulandı.
Bu adım, sahadaki çatışmalar tüm şiddetiyle sürerken, insani boyutta atılan en somut hamlelerden biri olarak değerlendiriliyor.
Zelenskiy: Esirler evlerine dönmeli
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Birleşik Arap Emirlikleri’nde yapılan görüşmelerin ilk gününün ardından yaptığı açıklamada, esir değişiminin tamamlandığını ve bunun “önemli bir sonuç” olduğunu vurguladı. Zelenskiy, sürecin devam edeceğine işaret ederek yakın zamanda yeni değişimlerin de beklendiğini söyledi.
Zelenskiy’nin bu açıklamaları, savaş esirleri konusunun Kiev açısından kırmızı çizgilerden biri olmaya devam ettiğini ortaya koydu.
İstanbul görüşmeleri sürecin temelini oluşturdu
Ukrayna ile Rusya arasında 2025 yılının ilkbahar ve yaz aylarında İstanbul’da yapılan görüşmeler de benzer şekilde esir takaslarıyla sonuçlanmıştı. Son büyük değişim 2 Ekim tarihinde gerçekleşmiş, ancak sonrasında Kiev yönetimi sürecin Moskova tarafından askıya alındığını ileri sürmüştü.
Ukrayna tarafı, Rusya’nın bu tutumunu “kendi çıkarına somut kazanım görmemesi” ile açıklamıştı.
ABD: Diplomasi somut sonuç üretiyor
ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, perşembe günü yaptığı açıklamada Kiev ve Moskova arasında 314 mahkûmun değiştirileceğini teyit etti. Witkoff, bu gelişmenin ayrıntılı ve yoğun geçen diplomatik temasların bir ürünü olduğunu söyledi.
ABD’li yetkiliye göre bu tür adımlar, sürekli diplomatik angajmanın sahada gerçek sonuçlar doğurabildiğini ve Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesi yönündeki çabaları ileri taşıdığını gösteriyor.
Kremlin müzakerecisi: İlerleme var ama engeller sürüyor
Kremlin’in baş müzakerecisi Kirill Dmitriev, Rus medyasına yaptığı açıklamada, barış anlaşmasına yönelik süreçte “olumlu bir hareket” olduğunu dile getirdi. Dmitriev, buna rağmen bazı Avrupa ülkelerinin süreci zorlaştırdığını savunarak eleştirilerini yineledi.
Öte yandan Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rustem Umerov, görüşmelerin üçlü istişareler ve çalışma grupları üzerinden aynı formatta sürdüğünü belirtti.
Rusya’nın abu dabi’deki talepleri
Görüşmeler sürerken Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, barışçıl çözüm ihtimalinin masada olduğunu ancak Ukrayna’nın “gerekli kararları” alana kadar Rusya’nın askeri operasyonlarına devam edeceğini söyledi.
Kremlin’e yakın medya organları ise Moskova’nın taleplerine dair yeni ayrıntılar paylaştı. Buna göre Rusya, yalnızca Donetsk ve Luhansk bölgelerinde fiili kontrol istemekle kalmıyor, bu bölgelerin tüm taraflarca resmen Rus toprağıolarak tanınmasını da şart koşuyor.
Maksimalist talepler geri çekildi mi?
Moskova daha önce Zaporijya ve Herson dahil olmak üzere güneydeki bazı bölgelerden Ukrayna’nın tamamen çekilmesini talep etmişti. Ancak son bilgiler, Rusya’nın taleplerini daraltıp daraltmadığı konusunda net bir tablo ortaya koymuyor.
Bu belirsizlik, müzakerelerin geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırıyor.
Zelenskiy: Bedelin tamamen farkındayız
Zelenskiy, France TV’ye verdiği röportajda Rusya’nın Ukrayna’nın doğusunu tamamen ele geçirme girişiminin Moskova için çok ağır bir bedel doğuracağını söyledi. Zelenskiy’ye göre Doğu Ukrayna’daki her kilometre, Rus ordusu açısından ciddi kayıplar anlamına geliyor.
Ukrayna lideri, bu tür bir ilerlemenin yüz binlerce ek asker kaybına ve yıllar sürecek bir yıpranmaya yol açacağını ifade etti.
Uluslararası raporlar ne diyor?
ABD merkezli Institute for the Study of War (ISW), mevcut koşullar altında Rusya’nın Donetsk bölgesinin tamamını kısa vadede ele geçiremeyeceğini öngörüyor. Rapora göre Rus ordusunun mevcut ilerleme hızı korunursa, bölgenin kalan kısmı ancak 2027’ye doğru hedeflenebilir.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) ise Rusya’nın Doğu Ukrayna’daki operasyonlarının Moskova’ya “olağanüstü” insan kaybına mal olduğunu belirtiyor. Kuruma göre savaşın başından bu yana Rus güçlerinin toplam kaybı yaklaşık 1,2 milyon seviyesinde.
