Ukrayna yönetimi, Rusya’nın İskender füzelerinin üretiminde yer aldığını öne sürdüğü üç Çinli şirkete yaptırım kararı aldı. Zelenskiy, bazı Çinli firmaların Rusya topraklarında doğrudan silah üretimi yaptığını iddia etti. Çin ise bu suçlamaları sert dille reddetti.
Ukrayna, Rusya’nın savaşta kullandığı İskender balistik füzelerinin üretiminde rol aldığını öne sürdüğü üç Çinli şirkete karşı ekonomik yaptırım uygulama kararı aldı. Kiev yönetimi, bu adımı Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Çin’in Rusya’ya askeri destek verdiği yönündeki açıklamalarından bir gün sonra attı.
Cuma günü yayımlanan güncel yaptırım listesinde, Beijing Aviation and Aerospace Xianghui Technology Co. Ltd, Rui Jin Machinery Co. Ltd ve Zhongfu Shenying Carbon Fiber Xining Co. Ltd adlı Çin merkezli üç firma yer aldı. Ukrayna yönetimi bu şirketlerin, nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip kısa menzilli balistik füze sistemi İskender’in üretimine parça ya da teknoloji sağladığını ileri sürdü.
Zelenskiy, bu konuda X (eski Twitter) üzerinden yaptığı paylaşımda, “Bugün, İskender gibi füzelerin üretiminde rol oynayan yaklaşık yüz kişi ve kuruluşa daha yaptırım kararı aldık. Çoğu Rus vatandaşı ama bazıları ne yazık ki Çinli” ifadelerini kullandı.
Çin hükümeti bu iddialara yanıt
Çin Dışişleri Bakanlığı ise söz konusu suçlamaları reddederek, Zelenskiy’nin ifadelerini “asılsız” olarak değerlendirdi. Çin, Ukrayna’da devam eden savaş boyunca kendisini tarafsız bir aktör olarak konumlandırmaya çalışıyor ve doğrudan müdahalesi ya da silah desteği olduğu yönündeki iddiaları kategorik olarak yalanlıyor.
Ukrayna-Çin ticari ilişkileri bu gelişmeden nasıl etkilenebilir?
Savaş öncesi dönemde Ukrayna ile Çin arasında güçlü ticari bağlar bulunuyordu. 2021 yılında Ukrayna, Çin’e yaklaşık 8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirmişti. Bu ticaretin büyük kısmını tarım ürünleri ve hammaddeler oluştururken, Çin’den yapılan 11 milyar dolara yaklaşan ithalat ise çoğunlukla sanayi ürünleri ve makine ekipmanları alanındaydı. Yeni yaptırımlar, bu ticari dengenin geleceğini tehlikeye atabilir.
Zelenskiy’nin suçlamaları hangi delillere dayanıyor?
Zelenskiy, geçtiğimiz hafta gazetecilere yaptığı açıklamalarda, bazı Çinli firmaların Rusya’ya top mermisi ve barut sağladığına dair ellerinde delil bulunduğunu savundu. Hatta bazı firmaların doğrudan Rusya topraklarında silah üretimi yaptığını da iddia etti. Ancak bu suçlamalarla ilgili somut bir kanıt henüz kamuoyuyla paylaşılmış değil.
Ukrayna lideri ayrıca, iki Çin vatandaşının Ukrayna tarafından esir alındığını ve bunların Rusya saflarında savaştığını belirtti. Bu gelişmenin ardından Ukrayna, Çinli bir diplomatı Dışişleri Bakanlığı’na çağırarak açıklama talebinde bulundu. Ancak hem Ukraynalı hem de Amerikalı yetkililer, söz konusu kişilerin paralı asker olarak savaşa kendi iradeleriyle katıldıklarını ifade etti.
