04:50 pm - Wednesday 18 October 2017
| | |


Ukrayna mobilya ve ağaç sektörü raporu, Haydar Koçak

By TUİD WebAdmin - Cum Oca 06, 11:21 am

By TUİD WebAdmin - Cum Oca 06, 11:21 am

Ukrayna’nın en önemli ihraç kalemlerinden biri de orman ürünleri ve ülkemiz bu ürünlerin Ukrayna’dan ithalatında Avusturya ve Çin ile birlikte ilk 3 sırada yer alıyor. Türkiye’nin, Ukrayna’dan toplam ithalatının yaklaşık %10’unu da yine orman ürünleri oluşturuyor. Orman ürünleri kaynağı, yurt içi üretimi karşılayaman ülkemizin bu alandaki toplam ithalatında Ukrayna’nın toplam payı ise 2016 yılının ilk on ayında %17 seviyesinde gerçekleşti. Türkiye ile Ukrayna arasındaki ticarette çok önemli bir kalem olan orman ürünleri sektöründe ne yazık ki bugüne kadar Türkçe tek bir rapora dahi sahip değildik. Türkiye Cumhuriyeti Kiev Ticaret müşaviri Haydar Koçak,  bloğumda ikinci kez konuk yazar olarak kendisine yer verdiğim Ukrayna mobilya ve ağaç sektörü raporuyla bu konuda önemli bir kaynak eksikliğini gidermiş oldu.

Avrupa Birliği ile Serbest Ticaret Antlaşması imzalayan, 4 AB ülkesiyle sınırdaş Ukrayna’nın ağaç stoğu da ağırlıkla AB’ye yakın bölgelerde. Son yıllarda Orta ve Batı Ukrayna’da çok sayıda Türk firmasının ağaç ürünleri üretimine dönük irili ufaklı üretim tesisi açtığına tanıklık ediyoruz ve bu yönelim devam ediyor. Bununla birlikte Danimarkalılar’ın bile mobilya üretimi yaptığı, asgari ücretin yalnızca 120 dolar olduğu Ukrayna’da, Türk firmaları Ukrayna’nın potansiyelini kullanmaktan yine de çok uzak. Özellikle orman ürünlerinde ara malı üreten ve mobilya gibi  katma değerli üretim yapan Türk firmalarının Ukrayna’yı ve Ukrayna’da üretim yapmayı gündemlerine almaları önümüzdeki dönemde daha sık karşılacağımız bir durum olacaktır.

Ukrayna Mobilya ve Ağaç Sektörü Raporu

1.Giriş

Ülkemizde yeterli oranda ormanlık alanı olmaması nedeniyle, yurt içi orman ürünleri üretimi yurt içi tüketimi karşılamamakta olup, açık ithalatla karşılanmaktadır. 2016 yılı Ocak-Ekim döneminde 1,1 milyar dolar orman ürünleri ithalatımızın % 17’si yani 187 milyon doları Ukrayna’dan gerçekleşmiştir. 9 Temmuz 2015 tarihli Ukrayna Resmi Gazete’sinde yayımlanan Ukrayna Kanunuyla;  44.03 GTP’de yer alan çam ağacı dışındaki tomruk ihracatı 1 Kasım 2015 tarihinde yasaklanırken, çam tomruğu ise 1 Ocak 2017 tarihinden itibaren yasaklanmaktadır.

Söz konusu yasaklama kapsamında mobilya üretiminde kullanılan, ceviz, meşe, çam gibi ağaç türleri yer almakta olup, yabancı yatırımcılar, ağaç işleme ve mobilya sektöründe yatırım yapılmasına yönlenmişlerdir.  Bu itibarla, Ukrayna’nın mobilya sektörünün hacmi 600 milyon dolar, aksam ve parçalar ve ağaç işleme makinaları potansiyeli de dahil edildiğinde, toplam 1 milyar doların üzerinde bir pazar oluşturmaktadır.

Ayrıca Ukrayna’nın coğrafi konumu, Avrupa Birliği ve Bağımsız Devletler Topluluğu ile yürürlükte bulunan Serbest Ticaret Anlaşmaları çerçevesinde yaklaşık 800 milyon nüfus gibi önemli bir pazara hitap etmesinin yanı sıra, ülkedeki ucuz işgücü de dikkate alındığında mobilya sektörü açısından önemli bir üretim üssü olarak değerlendirilmektedir.

2.Üretim

Ukrayna’da mobilya sektöründe yaklaşık 3000 firma üretim faaliyeti göstermekte olup, üreticilerinin çoğunluğu küçük ve orta ölçekli işletmelerdir. Mobilya sektörü Kiev, Odesa, Harkov, Hmelnytsky,  Poltava, Zaporojje ve Dnipropetrovsk şehirlerinde yoğunlaşmıştır. Üretilen ürünlerin, % 40’ı ev mobilyaları, % 37’si ofis mobilyaları, % 18’i mobilya aksesuarları ve % 5’i ise özel mobilyalardan oluşmaktadır.

Mobilya sektörü ülke gayri safi hasılasının % 1’ni oluşturmaktadır. 2010 yılında sektörde 157 bin kişi istihdam edilirken, bu sayı 2011’de 152, 2013’te 138 ve 2014 yılında ise 108 bin kişiye düşmüştür.

Sektörde;  KMK, Ekmi, Merx, Dnipromebli, Livs, Enran, Liga-Nova, Narbutas&Ko, Amati, Blest, Snite, S-Mebli, Office Solutions ve NovyStyl gibi büyük firmalar da faaliyet göstermektedir.

Her sene Ukrayna’da orman ürünlerinin stoku 1,3 milyon m3 seviyesinde gerçekleşmektedir. Ormancılık sektörü Zakarpatska, İvano-Frankivska ve Çernivetska başta olmak üzere Ukrayna’nın batı bölgelerinde gelişmiştir.       

Ülkemizden bir firma, 2011 yılının Şubat ayında Polonya menşeli mobilya grubu FORTE’nin Donetsk’te bulunan fabrikasını satın alarak Ukrayna’da kanepe, yatak ve sandıklı baza üretimine başlamıştır. 9,87 milyon Avro sermayesi ve 139 çalışanı ile 19.200 m²’si kapalı toplam 42.000 m² kapalı alanda faaliyetlerini sürdürmüştür. Bir taraftan işletmenin modernizasyonu ve diğer taraftan marka tanıtım faaliyetleri kapsamında 102 satış noktasına mal ve hizmet vermiştir. 2012 yılı Temmuz ayı itibarı ile faaliyete geçen 1.200 m2 kapalı alana sahip, yay üretim ve dizgi hattı ile yatak ve kanepe ürün gurupları için bonel yay ihtiyacını karşılamış ve. Ukrayna Devlet Enstitüsünden 2012 yılı en kaliteli mobilya üreticisi ödülü alınmıştır.

Ancak, 2013 yılının sonunda Ukrayna’da ortaya çıkan politik kriz, akabinde Kırım’ın ilhakı ve ülkenin doğusundaki Donbas bölgesinde bir süredir yaşanılan çatışmalara ilişkin sağlanan kırılgan ateşkes koşullarında, firmanın – Artemovsk şehrinde bulunan Forte Ukrayna fabrikasına hammadde tedarik edilemediğinden üretim faaliyetinin neredeyse durdurulması sonucu yaklaşık 2,5 milyon Avro’luk makine yatırımı atıl duruma düşmüştür.

3.Dış Ticaret

3.1 İhracat

2015 yılı Ukrayna’nın ihracatı içerisinde orman ürünlerinin payı % 3, mobilya sektörü ihracatı ise % 1 dir.

Ukrayna’nın 2014 yılında 531 milyon dolar olan ihracatı, 2015 yılında 397, 2016 yılı Ocak-Eylül döneminde ise 286 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.  Söz konusu ürünlerden ülkemizden 2014 yılında ithalat 1,9 milyon dolar, 2015 yılında 1,8 milyon dolara düşmüş ve 2016 yılı Ocak-Eylül döneminde ise 1,2 milyon dolar olmuştur.

Ukrayna’nın mobilya ihracatında ilk sırada Polonya, Rusya, Almanya ve Kazakistan gelmektedir.

Tablo:1 Ülkeler İtibariyle Oturmaya Mahsus Mobilyalar  İhracat İstatistikleri

2014 2015 2016 Ocak-Eylül
Ülkeler Mik (Ton) Değ(1.000 $) Mik (Ton) Değ(1.000 $) Mik (Ton) Değ(1.000 $)
TOPLAM    55.961             213.102         50.070           175.381        37.249           139.884     
POLONYA      6.257          63.382      4.687        62.147     6.337        67.894
RUSYA FED.    31.446          88.115    23.712        55.470     7.706        16.547
ALMANYA      1.778            5.345      4.575        10.294     4.665        10.434
DANİMARKA      2.086          10.777      2.161        10.212     3.350        10.423
BELÇİKA         426            1.538         703          2.309     3.293          7.985
İSVEÇ         656            1.884      1.316          3.238     1.200          2.785
BEYAZ RUSYA      3.111          10.047      1.981          5.086     1.104          2.704
ROMANYA         454               976         771          1.546        937          1.865
KAZAKİSTAN      2.851          11.390      2.039          6.191        715          1.810
FİNLANDİYA            –                 –         388             806        797          1.687
MOLDOVA      1.210            3.309         851          2.061        548          1.373
AVUSTURYA            –                 –         324             724        509          1.196
İSPANYA         350            1.830         442          1.417        346          1.180
LİTVANYA         527            1.297         739          1.492        577          1.174
BÜYÜK BRİTANYA            –                 –         215             531        281          1.104
GÜRCİSTAN         404               947         511          1.069        496          1.064
LETONYA         549            1.245         681          1.267        586          1.047

 

Tablo:2 Ülkeler İtibariyle Diğer Mobilyalar ve Bunların Aksam ve Parçaları İhracat İstatistikleri

  2014 2015 2016 Ocak-Eylül
Ülkeler Mik (Ton) Değ(1.000 $) Mik (Ton) Değ(1.000 $) Mik (Ton) Değ(1.000 $)
TOPLAM  128.811             230.076       103.574           156.871        70.873           102.181     
RUSYA FEDERASYONU    39.958          93.727    26.750        48.158     6.669        16.020
ALMANYA      4.824          10.730      7.940        13.653     8.826        14.117
POLONYA      4.115            6.436      7.057          8.555   10.607        11.009
KAZAKİSTAN    35.658          50.673    20.924        27.403     6.287          8.006
BEYAZ RUSYA      7.923          16.989      3.751          7.650     3.924          7.121
MOLDOVA      7.975            9.879      5.959          6.656     3.701          4.197
FRANSA         375            1.196         680          1.386     1.544          2.854
ROMANYA      1.257            1.015      1.808          1.446     3.599          2.799
GÜRCİSTAN      5.644            7.023      3.392          4.402     2.563          2.780
AVUSTURYA      1.048            2.357      1.403          2.354     1.864          2.686
İSPANYA         313               676         329             708     1.407          2.290
BÜYÜK BRİTANYA         292               534      1.158          1.790     1.247          2.207
LETONYA      1.531            1.766      2.210          2.097     2.286          2.173
DANİMARKA         809            2.436         720          2.179        755          1.965
BAE         536            1.518         693          1.560     1.111          1.859
AZERBAYCAN         489            1.134      1.186          2.478     1.274          1.616

 

3.2 İthalat

Ukrayna’da mobilya üretimi yapılmakla birlikte önemli miktarda ithalat da gerçekleştirilmektedir. İthalat yapılan belli başlı ülkeler Çin, Polonya, İtalya, Rusya ve Almanya’dır. İtalyan mobilyaları, diğer ithal mobilyalara göre biraz daha yüksek fiyata satılmakta ve genelde üst gelir grubunca satın alınmaktadır. Daha düşük gelir gruplarının alışveriş yaptığı bölümde ise Çin, Polonya ve Rusya’nın ürünlerinin öne çıktığı gözlenmektedir.

Tablo:3 Belli Başlı Ülkeler İtibariyle Diğer Mobilyalar ve Bunların Aksam ve Parçaları İthalat İstatistikleri

  2014 2015 2016 Ocak-Eylül
Ülkeler Mik(Ton) Değ (1.000 $) Mik(Ton) Değ (1.000 $) Mik(Ton) Değ (1.000 $)
TOPLAM  31.860            107.836       16.432            48.784       11.689            35.160     
ÇİN  12.641         34.296    4.666       12.814         3.750          9.294     
İTALYA    4.060         18.321    2.560          8.186         1.696          5.850     
POLONYA    5.020         16.063    2.991          7.718         2.166          5.174     
ALMANYA    1.145           4.258    1.026          2.736            595          2.265     
TÜRKİYE       994           4.099       450          1.831            535          2.063     
MALEZYA    1.594           4.381       151          1.739            124             827     
ROMANYA       400           2.482       330          1.711            142             800     
BEYAZ RUSYA       688           2.016       366          1.158            261             791     
ÇEK CUMHURİYETİ       246           1.311       216             825            164             643     
MACARİSTAN       485           1.873          –                 –              226             639     
MALEZYA          –                 –       384          1.007            229             623     
RUSYA FEDERASYONU       944           2.729       479          1.014            271             593     
AVUSTURYA         99              638       118             522            139             554     
FRANSA       200              597          –                 –              144             520      

Tablo: 4 Ülkeler İtibariyle Oturmaya Mahsus Mobilya İthalat İstatistikleri

  2014 2015 2016 Ocak-Eylül
Ülkeler Mik(Ton) Değ (1.000 $) Mik(Ton) Değ (1.000 $) Mik(Ton) Değ (1.000 $)
TOPLAM  14.459              71.741         8.881              39.148         8.256              35.071     
ÇİN    8.801         31.395    4.349         15.103    4.658         15.214
DANİMARKA       144           3.915       198           4.229       162           3.473
İTALYA    1.306           7.050       837           3.501       693           2.858
POLONYA    1.052           5.532       585           2.734       478           2.131
ALMANYA       295           1.816       264           1.133       191           1.121
ROMANYA       382           2.593       268           1.593       188           1.115
MACARİSTAN       187           1.032       190              735       242           1.036
RUSYA FEDERASYONU       727           3.724       402           1.705       202              729
BÜYÜK BRİTANYA         65              851         31              704         25              714
TÜRKİYE       393           1.392       116              651       198              642
İSPANYA          –                 –          –                 –         71              629
VİETNAM       167              814       142              605       153              601
ABD         60              643         86              562         50              594
BEYAZ RUSYA       154              851       143              621       164              558
MALEZYA       726           2.498       267              950       159              544

Sonuç

Orman ürünleri temininde önemli hammadde kaynağımız olan Ukrayna, tomruk yerine işlenmiş ürünlerin ihracatına yönelik olarak ihracatta yasaklama yoluna başvurmuştur. Bu itibarla, Ülkemizin ihtiyaç duyduğu hammaddeyi, sürekli ve zamanında düşük fiyattan temin edebilmesi açısından, ortaya çıkan engellerin aşılması için Ukrayna içerisinde tomruk belirli şekillerde işlenerek, ithal edilmesi kaçınılmaz bir hal almıştır.

Ayrıca,  Ukrayna’nın orman ürünleri açısından zengin olması, Avrupa-Asya arasında köprü konumunda bulunması, 800 milyon nüfus gibi önemli bir pazara hitap etmesi, ucuz iş gücü gibi avantajları dikkate alındığında, mobilya sektöründe de yatırım yapılabileceği değerlendirilmektedir.

Konut sektöründeki gelişmelerde, ev ve ofis mobilyalarının yanı sıra özellikle gömme dolaplar ön plana çıkmaktadır.

Bu çerçevede, 1991 yılından itibaren ülkede yapısal reformların henüz gerçekleşmemiş olması, risk ve fırsatların yatırımcılarımız tarafından iyi bir şekilde analiz edilerek, karar vermelerinde yarar bulunmaktadır.

Haydar KOÇAK

dscn01671

Türkiye Cumhuriyeti Kiev Ticaret Müşaviri

Haydar Koçak Kimdir?:  2015 yılının temmuz ayından beri Türkiye Cumhuriyeti Kiev Ticaret Müşavirliği görevini sürdüren Haydar Koçak, Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı’nda ithalat genel müdürlüğü başta olmak üzere birçok farklı bölümde uzman olarak görev yapmıştır. Hırvatistan ve Kosava’da ticaret müşavirliği görevlerinde de bulunan Koçak, kariyeri boyunca çok sayıda sektör ve ülke raporu kaleme almıştır.

Kaynakça:

  • National Bank of Ukraine Business Outlook Survey 2015
  • Ukrayna  Devlet İstatistik Servisi,
  • Türkiye İstatistik Kurumu

Burak PEHLİVAN

www.burakpehlivan.org

http://twitter.com/bpehlivan

https://www.facebook.com/pages/Burak-Pehlivan/170855116313709

TUID bizi Twitter da takip et, Facebook da ekle. RSS servisimize üye ol