03:49 am - Wednesday 15 August 2018
| | |


“Petrol fiyatları artacak”

By TUİD WebAdmin - Per Ara 25, 11:00 am

MUBARIZ3

“Petrol fiyatları düşüyor ama uzun vadede artar.” Prof. Dr. Mübariz Hasanov Rusya ekonomisi ile ilgili sohbete önce petrol fiyatlarındaki düşüşün sebeplerini ve sonuçlarını anlatarak başlıyor “Çünkü Rusya ekonomisinde ihracatın yüzde 70’i petrol ve petrol ürünleri, yüzde 10’u da fiyatı petrole bağlı değişebilen değerli madenler” diyor.

“Petrol fiyatları artacak”

Üniversite eğitimi için yıllar önce Azerbaycan’dan Türkiye’ye gelen Hasanov, Okan Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde ekonomi ile ilgili dersler veriyor, bir yandan da Hazar Enerji Enstitüsü’nde enerji ve ekonomi üzerine çalışmalar yapıyor. Rusya’daki durum ve dünyaya etkilerini konuştuğumuz Hasanov’a göre petrol fiyatlarındaki düşüşün sebebi siyasi ve mevcut koşullarda yeni yatırım olmayacağı için fiyatlar yeniden artmaya başlayacak:

60 dolar seviyesi yeni yatırım için ekonomik bir seviye değil. Petrol fiyatları yükselir, ama iki üç seneyi bulur. OPEC’in yatırımı kısması önemli. ABD, OPEC’e kısıtlamaya gitmeyin diye baskı yapıyor, bu da bir taraftan Suudi Arabistan’ın işine geliyor. Fiyatlar düşük olunca, yatırım azalınca yeni oyuncular güçlenemez, oyundan çıkarlar ve üretici olmaz.”

“Az da olsa iflas riski var”

Rusya ekonomisinin mevcut şartlarda toparlanma şansının az olduğunu ifade eden Hasanov, az da olsa iflas riski gördüğünü söylüyor, krizden çıkış için iki-üç yıla ihtiyaç olduğunu düşünüyor:

“Rusya iflası ihtimali var ama az bir ihtimal. Rusya bunu en son aşamada yapar, moratoryum ilan eder, borçlarını bir süre ödemez. Rusya, finansal piyasalardaki dalgalanmayı bir şekilde kurtarabilir, faizi daha da yükseltir, piyasaya müdahale eder, sermaye kaçışını durdurur. Piyasalarda ciddi kayıptan sonra bir denge olur ama reel ekonomiyi kurtarması için şansı yok. Reel ekonomi dediğiniz şey üretim. Rusya ekonomisi petrole dayalı bir ekonomi.”

“Rusya’da sanayi olmaması dezavantaj”

Hasanov’a göre Rusya’nın ekonomide en büyük dezavantajı sanayisi olmaması, ihracat çeşitliliğine gitmemesi:

“Rusya bir iki senede yeni sanayiler geliştiremez, makine, otomotiv sanayi bir anda kurulmaz. Norveç gibi bir yapısı olsa sanayisi de güçlü, işi daha kolaydı. Şimdi 420 milyar dolar rezervi var ama bütçe gelirleri düşüyor. Bu parayla bütçeyi kompanse etse firmalara yardım edemez. Rusya’nın hem bütçeyi hem de özel sektörü kurtarmaya gücü yetmez. AB yaptırımları nedeniyle Avrupa’dan da kısa vadeli borçlanamıyor.”

“Putin ekonomiyi batırır, Ukrayna’dan çıkmaz”

Hasanov Batı’nın yaptırımları yavaş yavaş artıracağını ancak Putin’in taviz vermeyeceğini düşünüyor. Hasanov, “Putin ekonomiyi batırır ama Ukrayna’dan çıkmaz” diyor:

“Tüm bu sorunlar Ukrayna sorunundan çıktı. Gürcistan işgalinde kimsenin sesi çıkmadı ama Ukrayna’nın Avrupa ile ilişkileri farklı. Putin ekonomiyi batırır ama siyasi kazanımdan vazgeçmez. Putin bu karakterde değil. Rusya’da Sovyetlerin eski gücü özleniyor, kolay kolay kazanımlardan vazgeçmezler. Ruslar, milliyetçi duygularla Putin’i başta tutar. Putin destek kaybına uğramaz. Ukrayna olaylarından sonra Putin’e destek yüzde 85’e çıkmıştı. Korkum, Putin daha saldırgan olabilir. Rusya ekonomik krizde borç almak için Çin, Kazakistan, Azerbaycan’a gidebilir. Özelikle Çin’e de karşılığında stratejik enerji üretim bölgelerini vermek istemeyecektir.”

 

RUSYA_EKONOMISI (1)

 

“Kriz orta sınıfı vurur, Türkiye etkilenir”

Hasanov, ekonomideki zayıflamanın oligarkları etkileyeceğini düşünmüyor. Hasanov, “Servetleri 10 milyar dolardan 5 milyar dolara düşer, Alplerde tatil yapmaya devam ederler” diyor. Ona göre orta sınıf zayıflayacak ve bu da dolaylı yoldan Türkiye’yi vuracak:

” Türkiye özellikle turizmde Ruslar için önemli bir pazar. Ben bu yıl talepte yüzde 20 düşüş bekliyorum. Türkiye’nin turizm gelirinde daralma olur. Ayrıca Türkiye’de Rusya’ya ihracat yapan sektörler etkilenir. “

“Türkiye ve Rusya yakınlaşacak”

Hasanov, önümüzdeki dönemde Türkiye ve Rusya’nın daha da yakınlaşacağını düşünüyor:

“Türkiye’de zaten Avrupa’dan bir hoşnutsuzluk var. Türkiye enerjide bir merkez olmak istiyor. Şu anda köprü olarak Avrupa’ya gaz taşıyacağı TANAP var. Buna bir de Rusların projesi eklenince bu Türklerin rüyasında göremeyeceği bir gelişme. Bu, Türkiye’yi Rusya’ya itiyor. Türkiye Rusya’nın işine yaradığı için iki ülke yakınlaşıyor. Rusya ve Türkiye arasında siyaseten fikir ayrılıkları olabilir ama çatışma yok. Rusya kendine yakın gördüğü yerlere ucuza doğalgaz satıyor. Stratejik hedefleri için Türkiye’ye de bunu yapabilir.”

“Rusya AB’ye iki mesaj verdi”

Hasanov, Rusya’nın Türkiye üzerinden Avrupa’ya iki mesaj verdiğini söylüyor ve isterse Türk Akımı projesini de gerçekleştireceğini vurguluyor:

“Rusya Avrupa’ya ‘Ben sana muhtaç değilim ve gazı getirir, boru hattını da yaparım’ mesajını verdi. Rusya isterse ve bu projeyi ekonomik görürse bu hattı yapar. Belki kriz nedeniyle 2-3 yıl içinde yapılmaz, 5-10 yıl içinde yapılır ama proje gerçekleşir. Mavi Akım ile Rusya gazını Samsun’a getirdi, herşey Rusya’nın kontrolünde yapıldı. Rusların bunu yapacak gücü var.” 

Hasanov, Türkiye’nin ekonomik ve siyasi olarak herkesle iyi ilişkiler içinde olması gerektiğini düşünüyor, hiç kimseye sırtını dönmemesi gerektiğini ifade ediyor. Hasanov’a göre Türkiye’nin bölgesel riskler karşısında ekonomisini güçlendirmesi için de sanayiyi güçlendirip, çeşitliliği artırması gerek.

Kaynak: Al Jazeera

TUID bizi Twitter da takip et, Facebook da ekle. RSS servisimize üye ol